James Cook

James Cook był angielskim żeglarzem, odkrywcą, kartografem oraz astronomem. Żył w latach 1728-1779. Urodził się w Marton w hrabstwie Yorkshire. Służył w Królewskiej Marynarce Wojennej jako porucznik. Swoją służbę rozpoczął niezwykle wcześnie, gdyż już w wieku 15 lat. Jako podporucznik przemierzał wybrzeża Nowej Funlandii – jego zadaniem było prowadzenie badań hydrograficznych i sporządzanie map.

Jego ogromnym osiągnięciem jest zrewolucjonizowanie wiedzy na temat Oceanu Południowego i zapoczątkowanie powolnego procesu odkrywania tych odległych rejonów. Trzykrotnie opłynął kulę ziemską. W całej historii odkryć geograficznych żaden z podróżników nie ma na swoim koncie tak wielu jak James Cook.

Jego pierwsza wyprawa morska zorganizowana została przez Royal Society. Wypłynął na statku HMS „Endeavour”, oddanym pod jego dowództwo z 85 osobową załogą przez Marynarkę w 1768 roku. Podczas rejsu stał się pierwszym białym człowiekiem, który osiągnął wybrzeża Australii, Nowej Zelandii oraz Thaiti. Powrócił do Anglii w 1771 roku i niemal od razu rząd zlecił mu poprowadzenie wyprawy na dalekie, nieznane w tamtym czasie południe.

James Cook

Wyprawa dookoła świata wyruszyła pod jego dowództwem z Plymouth 13 lipca 1772 roku. Liczyła zaledwie dwa okręty Jej Królewskiej Mości - „Adventure” i „Resolution”. Ekspedycji postawiony został jeden podstawowy cel – odnalezienie legendarnego „terra australis incognita ” czyli Nieznanej Ziemi Południowej.

W styczniu kolejnego roku okręty ominęły od strony południowej Wyspy Kergulena na Oceanie Indyjskim i zapisały się na kartach historii pionierskim w dziejach żeglugi przekroczeniem Południowego Kręgu Polarnego(66°30’S). Załoga przeczekała zimę w Nowej Zelandii, po czym na początku 1774 roku osiągnęła rekordową jak do tej pory szerokość 71°10’ S, na długości 106°54’ E. Nie został jednak odnaleziony legendarny ląd. Po powrocie do Londynu kapitan Cook odbył spotkanie z angielskimi armatorami i powiedział, że opłynął kulę ziemską wzdłuż najdalszych równoleżników, aby udowodnić, że nie ma tam lądu, chyba, że jest on jeszcze bardziej wysunięty na południe i znajduję się w miejscu niedostępnym dla żeglarzy. Jego wypowiedź spowodowała, że zaczęto wątpić w jego istnienie.

Wyprawa Cooka osiągnęła Georgię Południową w styczniu 1775 roku. Odkrywca nazwał to miejsce: Isle of George i opisał jako lokalizację, która została skazana przez naturę aby nigdy nie ujrzeć promieni słońca, pogrzebaną pod wiecznym śniegiem i lodem, straszną i dziką. Jego zdaniem żaden człowiek nie mógłby stale przebywać i żyć w tak zimnym miejscu. jego stwierdzenia zanegowały założenia Magellana, o istnieniu ludzkich osad jeszcze dalej na południe od Ziemi Ognistej.

Po zakończeniu wypraw na dalekie południe Cook w latach 1776-1779 odbywał rejsy po morzach północnych u wybrzeży Arktyki i Ameryki Północnej. Osiągnął najdalej wysunięty na północ punkt Ameryki na Alasce. Nazwał go Przylądkiem Księcia Walii. Dzięki znajomości rosyjskich map wiedział, że w niewielkiej odległości znajdują się wybrzeża Azji i Przylądek Dieżniewa. W sierpniu 1778 roku dopłynął w jego okolice, jednak dalsza żegluga stała się niemożliwa ze względu na góry lodowe.

Cook zawrócił więc na południe, na Hawaje, gdzie w 1779 roku zginął tragiczną śmiercią zabity przez tubylców. Wyprawy Jamesa Cooka obaliły tezę o istnieniu Nieznanej Ziemi Południowej oraz zniszczyły przekonanie, że większość kuli ziemskiej zajmują lądy. Już po jego dwóch pierwszych ekspedycjach stało się jasne, że morza i oceany stanowią około 70% powierzchni ziemi, oraz że większość znajduję się na południowej półkuli, na której poszukiwano wielkiego lądu.